ઓક્સિડેશન અવસ્થાના 'અસમાનુપાતીકરણ' (disproportionation) એટલે શું? એક ઉદાહરણ આપો.
(N/A) જે પ્રક્રિયામાં એક જ પદાર્થનું એકસાથે ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન થાય તેને અસમાનુપાતીકરણ પ્રક્રિયા કહેવાય છે. આ પ્રક્રિયામાં,એક ચોક્કસ ઓક્સિડેશન અવસ્થા અન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ (એક નીચી અને એક ઊંચી) ની સાપેક્ષમાં ઓછી સ્થાયી બને છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મેંગેનેટ $(VI)$ આયન $(MnO_4^{2-})$ એસિડિક દ્રાવણમાં અસ્થાયી છે અને તે અસમાનુપાતીકરણ પામીને પરમેંગેનેટ $(VII)$ $(MnO_4^{-})$ અને મેંગેનીઝ $(IV)$ ઓક્સાઈડ $(MnO_2)$ બનાવે છે.
$3MnO_4^{2-} + 4H^{+} \to 2MnO_4^{-} + MnO_2 + 2H_2O$
ઉદાહરણ તરીકે,મેંગેનેટ $(VI)$ આયન $(MnO_4^{2-})$ એસિડિક દ્રાવણમાં અસ્થાયી છે અને તે અસમાનુપાતીકરણ પામીને પરમેંગેનેટ $(VII)$ $(MnO_4^{-})$ અને મેંગેનીઝ $(IV)$ ઓક્સાઈડ $(MnO_2)$ બનાવે છે.
$3MnO_4^{2-} + 4H^{+} \to 2MnO_4^{-} + MnO_2 + 2H_2O$
Explore More
Similar Questions
નીચેની પ્રક્રિયા પરથી તમે કયા પ્રકારની માહિતી મેળવી શકો છો?
$(CN)_{2(g)} + 2OH_{(aq)}^{-} \to CN_{(aq)}^{-} + CNO_{(aq)}^{-} + H_2O_{(l)}$
$(CN)_{2(g)} + 2OH_{(aq)}^{-} \to CN_{(aq)}^{-} + CNO_{(aq)}^{-} + H_2O_{(l)}$
Medium
View Solutionવિષમીકરણ (Disproportionation) પ્રક્રિયા એટલે શું? ઉદાહરણ આપો.
Easy
View Solutionઆપેલ પ્રક્રિયાના પ્રકારમાંથી $A, B, C, D$ નક્કી કરો.
$Hg_2(NO_3)_2 + 2NH_3(aq) + H_2O \longrightarrow Hg \downarrow + Hg(NH_2)NO_3 \downarrow + NH_4NO_3$
(નોંધ: આ પ્રક્રિયા એમોનિયા સાથે મર્ક્યુરી$(I)$ નાઈટ્રેટના વિષમીકરણ (disproportionation) ને દર્શાવે છે.)
$Hg_2(NO_3)_2 + 2NH_3(aq) + H_2O \longrightarrow Hg \downarrow + Hg(NH_2)NO_3 \downarrow + NH_4NO_3$
(નોંધ: આ પ્રક્રિયા એમોનિયા સાથે મર્ક્યુરી$(I)$ નાઈટ્રેટના વિષમીકરણ (disproportionation) ને દર્શાવે છે.)
Medium
View Solutionનીચેનામાંથી કયા સેટમાં તમામ સ્પીસીઝ અપ્રમાણસર (disproportionation) પ્રતિક્રિયા દર્શાવે છે?
$1 \ mol \ MnO_4^{2-}$ તટસ્થ જલીય માધ્યમમાં ડિસપ્રપોરનેશન (disproportionation) પામીને શું આપશે?
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo